Ekologiczne opakowania- nowe standardy w branży

Ekologia stała się jednym z kluczowych zagadnień naszych czasów, przenikając każdą sferę życia i zmieniając nie tylko codzienne nawyki konsumenckie, ale również sposób funkcjonowania całych gałęzi przemysłu. Dynamiczne zmiany nie mogły ominąć sektora opakowaniowego, według statystyk Eurostatu odpowiadającego za wykorzystanie aż 40% tworzyw sztucznych w Unii Europejskiej. Dziś producenci muszą się mierzyć zarówno z rosnącą świadomością i wymaganiami klientów jak i ze zmianami prawnymi, takimi jak dyrektywa PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), jasno wyznaczająca cele ograniczania odpadów, zwiększenia udziału recyklatów i nowe zasady produkcji. W tym kontekście projektowanie opakowań ekologicznych – takich, które minimalizują negatywny wpływ na środowisko w całym cyklu życia – nie jest już tylko opcją, czy trendem, ale i obowiązkiem.

Podstawą zrównoważonego projektowania jest przede wszystkim ograniczenie masy i objętości opakowania do niezbędnego minimum, tak by zużyć możliwie jak najmniej surowca. Samo to jednak nie wystarczy – równie ważny jest mądry, przemyślany design. Należy znaleźć złoty środek między oczekiwaniami klientów – atrakcyjnego wyglądu i chęcią wyróżnienia się na półce – a oszczędnością formy, realizującą środowiskowe postulaty. Na tym etapie rola projektanta jest kluczowa – musi on umieć proponować rozwiązania praktyczne, estetyczne, a jednocześnie ekologiczne. Podobny kompromis tyczy się kolorystyki. Choć modne barwy przyciągają uwagę i są ważnym elementem strategii marketingowej, niektóre barwniki mogą negatywnie wpływać na proces recyklingu, czy jakość odzyskanego surowca. Oparte na podczerwieni systemy sortowania, automatycznie odrzucają wyroby, których pigmenty zawierają sadzę. Dodatkowo stosowanie wielu odcieni w ramach jednej serii zwiększa odpady produkcyjne, ponieważ wymaga częstych zmian w procesie. Coraz więcej marek decyduje się więc na jaśniejsze, bardziej neutralne kolory, a czasem i transparentne opakowania, najlepiej nadające się do ponownego przetworzenia.

Istotnym elementem są również etykiety. Nieodpowiedni materiał, czy użyty do łączenia klej mogą uniemożliwić ponowne przetworzenie całego wyrobu. Na szczęście i w tym obszarze pojawia się wiele innowacyjnych rozwiązań. Przykładem są etykiety PET, które można wymyć, odzyskując czysty surowiec. Popularność zyskuje także nadruk bezpośrednio na opakowaniu – technologia ograniczająca dodatkowe materiały, choć wymagająca odpowiedniego doboru farb tak, by nie zanieczyszczały strumienia recyklatu. Alternatywą mogą być również rozwiązania laserowe, które eliminują konieczność stosowania etykiet, oferując trwałe znakowanie powierzchni.

Coraz wyraźniej widać także trend rozwiązań monomateriałowych, takich jak pompki pozbawione metalowych sprężyn, czy tuby wykonane w całości z jednolitego surowca. Opakowania takie nie wymagają rozdzielenia przed ponownym przetworzeniem, co ułatwia proces i wpływa na mniejsze zanieczyszczenia w strumieniu recyklingu, a mniejsza ilość materiałów oznacza również mniejsze zużycie energii w procesie produkcji i utylizacji. Ponadto trend ten ma również zalety dla producentów: wykorzystanie jednego rodzaju surowca upraszcza zarządzanie zapasami, co poprawia efektywność łańcucha dostaw i może skrócić czas realizacji zamówień. Monomateriałowość, w połączeniu z recyklatami pochodzącymi z obiegu zamkniętego, może w najbliższych latach stać się jednym z filarów zrównoważonego projektowania.

Tworzywa przyszłości –  Jak zmienia się podejście do surowców w przemyśle opakowań?

Równolegle z innowacjami w projektowaniu rozwijają się rozwiązania materiałowe. W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój nowych gatunków tworzyw poliolefinowych, głównie polietylenu (PE) i polipropylenu (PP), które łączą w sobie wysoką funkcjonalność z oczekiwaniami w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Na rynku pojawiają się m.in.:

• tworzywa o podwyższonej transparentności, dedykowane do produkcji estetycznych butelek kosmetycznych,
• polimery pochodzenia odnawialnego, które posiadają identyczną strukturę chemiczną i właściwości jak klasyczny polietylen, jednak ich źródłem nie jest ropa naftowa, lecz surowce odnawialne, głównie trzcina cukrowa. Cukier z trzciny zostaje najpierw przekształcony w etanol, a następnie w etylen, z którego produkuje się granulat polietylenowy. Końcowy materiał jest taki sam jak klasyczny plastik, nadaje się do przetwarzania, barwienia, recyklingu ale ma zupełnie inne pochodzenie. Jest to odpowiedź rynku na rosnące oczekiwania związane z ochroną klimatu i ograniczaniem emisji CO₂. Jak to w praktyce wygląda? Dla porównania:

o 1 kg tradycyjnego polietylenu (PE) z surowców kopalnych to średnio +3,10 [kg] CO₂ emitowanego do atmosfery,

o natomiast 1 kg bio-polietylenu I’m green™ bio-based odpowiada za bilans –2,12 [kg] CO₂, ponieważ roślina pochłania CO₂ w trakcie wzrostu.

Oznacza to, że wybierając bio-PE zamiast klasycznego tworzywa, można zredukować emisję dwutlenku węgla nawet o 5,22 [kg] CO₂ na każdy kilogram surowca. W skali produkcji opakowań dla jednej linii kosmetycznej przekłada się to na wymierne oszczędności środowiskowe i silny argument w komunikacji ESG marki.

• poliolefiny z recyklingu chemicznego, które otwierają zupełnie nowe możliwości w ich wykorzystaniu w opakowaniach wymagających wysokiej jakości i kontaktu z produktem. W odróżnieniu od recyklingu mechanicznego, który może pogarszać właściwości materiału, recykling chemiczny pozwala odtworzyć poliolefiny do poziomu czystego surowca pierwotnego zachowując jakość, bezpieczeństwo i przejrzystość niezbędną w sektorze kosmetycznym czy spożywczym. Choć jest to technologia nadal rozwijającą się, a dostępność surowca bywa ograniczona, wiele koncernów zarówno petrochemicznych, jak i przetwórczych inwestuje w rozwój tej metody zmniejszając zależności od surowców kopalnych. Dla producentów opakowań kosmetycznych, farmaceutycznych i spożywczych to otwarcie na nową generację tworzyw i krok w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym, bez kompromisów jakościowych.

• surowce biodegradowalne jako alternatywa dla tradycyjnych poliolefin. Biodegradowalne surowce mogą być przetwarzane na konwencjonalnych wtryskarkach i maszynach rozdmuchowych, choć często wymagają dostosowania parametrów procesu (niższe temperatury przetwórstwa, kontrola wilgotności). Choć biodegradowalne surowce oferują ogromny potencjał w kontekście zrównoważonego rozwoju, nadal mierzą się z barierami cenowymi, ograniczoną dostępnością oraz koniecznością rozwoju infrastruktury kompostowania. Jednak rosnący popyt rynkowy powoduje, że biotworzywa zyskują coraz silniejszą pozycję w branży opakowaniowej. Przyszłość opakowań to nie tylko recykling i odzysk ale to także inteligentne projektowanie z materiałów, które powracają do natury, nie pozostawiając po sobie śladu.

• barwniki bez zawartości sadzy tzw. carbon black-free jako odpowiedź na rosnące wymagania dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym oraz identyfikowalności materiałów opakowaniowych. Tradycyjnie stosowana sadza (carbon black) jest skutecznym pigmentem koloru czarnego, jednak ze względu na swoje właściwości pochłaniające promieniowanie IR, utrudnia rozpoznawanie opakowań w automatycznych systemach sortujących w zakładach recyklingu. Nowoczesne alternatywne pigmenty pozwalają na uzyskanie koloru czarnego i ciemnych odcieni, które są widoczne w systemach NIR wykorzystywanych do sortowania tworzyw. Dzięki temu opakowania mogą zostać skutecznie odzyskane i poddane recyklingowi, zamiast trafić do frakcji zmieszanej lub na składowisko.

Wprowadzenie tych innowacji to odpowiedź na rosnące wymagania marek globalnych, konsumentów oraz legislacji unijnej. Przetwórcy, którzy inwestują w nowoczesne materiały i optymalizację procesów, zyskują realną przewagę konkurencyjną i budują bardziej zrównoważony łańcuch wartości w przemyśle opakowań.

Bech Packaging: praktyczna implementacja zrównoważonych rozwiązań

Jako aktywny uczestnik rynku opakowań z tworzyw sztucznych, Bech Packaging konsekwentnie wdraża i wykorzystuje dostępne na szeroką skalę rozwiązania wspierające zrównoważony rozwój. Firma integruje nowoczesne podejście w zakresie projektowania opakowań nadających się do recyklingu, wykorzystania materiałów z niego pochodzących oraz wdrażania surowców alternatywnych, czy barwników bez sadzy.

Bech Packaging działa w zgodzie z aktualnymi trendami oraz regulacjami europejskimi, odpowiadając na potrzeby klientów z branży kosmetycznej, farmaceutycznej i spożywczej. Poprzez świadome wybory materiałowe i dostosowanie procesów wtrysku oraz rozdmuchu do nowych standardów, firma wspiera realne zmiany w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.